Trắc nghiệm khuôn đúc và hệ thống rót có đáp án

Hệ thống rót là phần dễ mất điểm nhất trong mảng công nghệ đúc. Lý do đơn giản: nó gồm nhiều bộ phận tên gọi na ná nhau, mỗi bộ phận một chức năng riêng, và đề thi rất thích hỏi kiểu bộ phận nào làm nhiệm vụ gì. Bài viết này tổng hợp bộ trắc nghiệm khuôn đúc và hệ thống rót có đáp án kèm giải thích.

Xem thêm bộ đề tổng hợp cả môn tại: /blog/cau-hoi-trac-nghiem-che-tao-phoi-co-dap-an

Hệ thống rót gồm những bộ phận nào?

Hãy nhớ theo đúng đường đi của kim loại lỏng, từ ngoài vào trong lòng khuôn. Nhớ theo dòng chảy thì không bao giờ lộn thứ tự.

Cốc rót là nơi thợ đổ kim loại lỏng vào. Nhiệm vụ của nó là hứng dòng kim loại, làm giảm va đập và giữ cho dòng chảy vào ống rót được liên tục, tránh cuốn khí.

Ống rót là đường dẫn thẳng đứng đưa kim loại xuống. Đây là bộ phận có tiết diện nhỏ nhất trong hệ thống, vì nó đóng vai trò điều tiết lưu lượng — nếu ống rót to quá thì kim loại chảy ào vào khuôn gây xói lòng khuôn.

Rãnh lọc xỉ nằm ngang, thường có tiết diện lớn hơn để dòng chảy chậm lại. Xỉ nhẹ hơn kim loại nên nổi lên và bị giữ lại ở đây thay vì trôi vào lòng khuôn.

Rãnh dẫn là đoạn cuối, đưa kim loại đã sạch xỉ vào lòng khuôn. Vị trí và số lượng rãnh dẫn ảnh hưởng trực tiếp tới việc khuôn có được điền đầy đều hay không.

10 câu trắc nghiệm khuôn đúc và hệ thống rót có đáp án

Câu 1. Hệ thống rót trong khuôn đúc bao gồm những bộ phận chính nào? A. Cốc rót, ống rót, rãnh lọc xỉ, rãnh dẫn B. Đậu hơi, đậu ngót, lõi, hòm khuôn C. Mẫu, hộp lõi, bàn làm khuôn, lò D. Máy đúc, thùng rót, xe goòng → Đáp án A. Phương án B là bẫy phổ biến: đó đều là bộ phận liên quan tới khuôn nhưng không nằm trong hệ thống rót.

Câu 2. Trong hệ thống rót, bộ phận nào có tiết diện nhỏ nhất? A. Cốc rót B. Ống rót C. Rãnh lọc xỉ D. Rãnh dẫn → Đáp án B. Ống rót đóng vai trò van tiết lưu, khống chế lưu lượng kim loại đi vào khuôn. Nếu tiết diện lớn quá thì dòng chảy mạnh sẽ xói mòn lòng khuôn cát.

Câu 3. Rãnh lọc xỉ giữ được xỉ nhờ nguyên lý nào? A. Xỉ nhẹ hơn kim loại nên nổi lên và bị giữ lại B. Xỉ bị nam châm trong khuôn hút lại C. Xỉ đông đặc trước kim loại D. Xỉ bị lưới lọc kim loại chặn → Đáp án A. Nguyên lý hoàn toàn dựa vào chênh lệch khối lượng riêng, nên rãnh lọc xỉ phải đủ dài và tiết diện đủ lớn để dòng chảy chậm lại cho xỉ kịp nổi.

Câu 4. Tại sao khuôn vỏ mỏng lại có độ nhẵn bề mặt cao? A. Vì được làm từ cát có độ hạt rất mịn B. Vì nhựa bakelit tạo ra lớp màng bóng C. Vì được ép dưới áp suất khí nén lớn D. Vì mẫu đúc được làm từ kim loại mài bóng → Đáp án A. Độ nhẵn của vật đúc chính là bản sao độ nhẵn lòng khuôn, mà độ nhẵn lòng khuôn do độ hạt cát quyết định.

Câu 5. Nhựa bakelit trong đúc vỏ mỏng đóng vai trò gì? A. Làm chất trợ dung để làm sạch kim loại B. Làm chất dính kết các hạt cát thạch anh C. Làm tăng tính chảy loãng cho hợp kim D. Làm nguội nhanh vật đúc sau khi rót → Đáp án B. Bakelit là chất kết dính, không liên quan gì tới tính chất của kim loại lỏng.

Câu 6. Chất kết dính Na2SiO3 trong làm khuôn có tác dụng gì? A. Giữ các hạt cát liên kết với nhau thành khối B. Làm hồ quang cháy có màu xanh C. Tăng giới hạn bền cho kim loại D. Giúp khuôn không bị nóng → Đáp án A. Na2SiO3 là thuỷ tinh lỏng. Khi thổi khí CO2 vào, nó đông cứng và liên kết hạt cát — đây là phương pháp làm khuôn cát nước thuỷ tinh, đóng rắn nhanh mà không cần sấy.

Câu 7. Tại sao nên thiết kế vật đúc có tính đối xứng? A. Tiết kiệm được kim loại lỏng B. Dễ chọn mặt phân khuôn và rút mẫu C. Tăng tính chảy loãng của hợp kim D. Giảm thời gian gia công cắt gọt → Đáp án B. Câu này xuất hiện rất nhiều biến thể trong đề thi nhưng bản chất luôn là chuyện rút mẫu.

Câu 8. Đậu ngót có nhiệm vụ chính là gì? A. Thoát khí ra khỏi lòng khuôn B. Bù kim loại cho phần co ngót khi đông đặc C. Lọc xỉ trước khi vào khuôn D. Giữ lõi cố định trong khuôn → Đáp án B. Kim loại co lại khi chuyển từ lỏng sang rắn. Đậu ngót chứa kim loại lỏng dự trữ, đông sau cùng để bù vào chỗ hụt, tránh rỗ co trong vật đúc.

Câu 9. Đậu hơi khác đậu ngót ở điểm nào? A. Đậu hơi để thoát khí và quan sát mức điền đầy B. Đậu hơi để bù kim loại co ngót C. Đậu hơi để lọc tạp chất D. Hai bộ phận này giống hệt nhau → Đáp án A. Đây là cặp khái niệm bị nhầm nhiều nhất. Đậu hơi thường nhỏ, đặt ở vị trí cao nhất của vật đúc; kim loại dâng lên tới đó là biết khuôn đã đầy.

Câu 10. Logic của việc chọn rèn khuôn kín cho vật liệu quý là gì? A. Để vật rèn có độ cứng bề mặt cao B. Tiết kiệm phôi tối đa vì không tạo bavia C. Để rút ngắn thời gian nung trong lò D. Vì kim loại quý không thể rèn hở → Đáp án B. Rèn khuôn hở luôn tạo bavia ở mép và phần này phải cắt bỏ. Với kim loại quý thì phần hao hụt đó là tổn thất đáng kể, nên phải dùng khuôn kín.

Mẹo nhớ nhanh cho phần này

Mẹo 1 — nhớ theo dòng chảy, không nhớ theo danh sách. Cốc rót, ống rót, rãnh lọc xỉ, rãnh dẫn là đúng thứ tự kim loại đi qua. Danh sách học thuộc dễ quên nhưng dòng chảy thì hình dung được.

Mẹo 2 — phân biệt hai chữ ngót và hơi. Ngót là co ngót, nên đậu ngót bù kim loại. Hơi là khí, nên đậu hơi thoát khí. Chính tên gọi đã nói lên chức năng.

Mẹo 3 — với câu hỏi về độ nhẵn bề mặt, luôn nghĩ tới độ hạt cát trước tiên. Đây là nguyên nhân trực tiếp, các yếu tố khác chỉ là gián tiếp.

Mẹo 4 — với câu hỏi về tiết diện, nhớ rằng ống rót nhỏ nhất vì nó điều tiết lưu lượng, còn rãnh lọc xỉ phải lớn để dòng chảy chậm lại.

Luyện thêm hàng nghìn câu tương tự

Mười câu ở trên chỉ là một phần rất nhỏ. Kho đề Chế tạo phôi trong Đấu Trường Tri Thức có hàng nghìn câu trải đủ các mảng, chia theo ba mức độ để bạn luyện đúng trình độ hiện tại.

Cách dùng hiệu quả nhất là rủ nhóm bạn cùng lớp: tạo phòng, chọn môn Chế tạo phôi, gửi mã 6 ký tự hoặc link phòng vào nhóm chat. Cả nhóm cùng làm một bộ đề theo thời gian thực, ai đúng và nhanh hơn thì điểm cao hơn.

Kết thúc trận có bảng xếp hạng ngay, và quan trọng hơn là bạn biết mình sai ở phần nào để quay lại đọc đúng chỗ đó thay vì đọc lại cả chương. Tài khoản miễn phí dùng được đầy đủ tính năng cốt lõi.